After death: ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ
ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੇਤਨਾ: ਦਿਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਵੀ CPR ਦੌਰਾਨ 40% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਧੜਕਣ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਦਿਮਾਗ
ਨਿਊਯਾਰਕ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 17 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਮੌਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਹੱਸ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ NYU ਲੈਂਗੋਨ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਕਟਰ ਸੈਮ ਪਾਰਨੀਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਨੇ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ (AWARE II) ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ: ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ
ਡਾ. ਸੈਮ ਪਾਰਨੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 567 ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ (Cardiac Arrest) ਪਿਆ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ:
ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੇਤਨਾ: ਦਿਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਵੀ CPR ਦੌਰਾਨ 40% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸੋਚ: EEG ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ, ਡੈਲਟਾ ਅਤੇ ਅਲਫ਼ਾ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਮਾਗੀ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸਪਾਈਕਸ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੌਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ: ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਲ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੈੱਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਚਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
"ਸੁੰਦਰ ਮੌਤ" ਦਾ ਅਨੁਭਵ (Near-Death Experience)
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਭਰਮ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ:
ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ: ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ।
ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ: ਮੌਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਇਰਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ।
ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ: ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ: ਦਿਮਾਗ ਦਾ 'ਵਿਰੋਧ'
ਡਾ. ਪਾਰਨੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਆਪਣੀਆਂ ਆਮ "ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ" ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਚੇਤਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਆਵਿਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਮਾ ਤਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਜਾਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਵੇਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੱਟਾ
ਇਹ ਖੋਜ ਮੈਡੀਕਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਪਾਰਨੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਲਟਾਇਆ (Reverse) ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ "Lucid Dying" ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।