ਕੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ? ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਖਾੜੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਬਗਰਾਮ ਏਅਰਬੇਸ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਦੇ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 'ਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ। ਈਰਾਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ – ਸਾਡਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਈਰਾਨੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ਟਲ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਓਮਾਨ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪਸੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਦੁਬਿਧਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਣ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਪਤਕਾਰ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ।

ਦੂਜਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਚਾਬਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੀਜਾ, ਇਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਗਰਾਮ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।