ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀਤੀ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਛਤਰਪਤੀ ਦਾ ਕਤਲ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਸਿਰਸਾ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਛਤਰਪਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਬਦਲੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ 9 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਪੱਤਰਕਾਰ ਛਤਰਪਤੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਛਤਰਪਤੀ ਦਾ ਕਤਲ 2002 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸ਼ੀਲ ਨਾਗੂ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਵਿਕਰਮ ਅਗਰਵਾਲ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕੇਸ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਭਾਵ ਚੱਲੀਆਂ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸੁਆਲ ਉਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਚਲਾਈ ਗਈ "ਲਾਪੁਆ" ਸਾਫਟ-ਲੀਡ ਗੋਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕੰਟੇਨਰ ਅੰਦਰ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਦਸਤਖਤ ਸਨ। ਇੰਝ ਇਹ ਸੁਆਲ ਉਠਣਾ ਸੁਭਾਵਕ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕੰਟੇਨਰ ਅੰਦਰ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਤੱਕ ਫ਼ਾਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ?

ਅਦਾਲਤੀ ਬੈਂਚ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ੋਰ–ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ਼ ਉਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕੰਟੇਨਰ ਉਤੇ ਏਮਸ (AIIMS) ਦੀਆਂ "ਦੋਵੇਂ ਸੀਲਾਂ" ਬਾਕਾਇਦਾ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦਾਅਵੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਛਤਰਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ ਗੋਲੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੱਕ ਸੀਲ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ (FSL) ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ?

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਦਾ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ FSL ਮਾਹਰ ਦਾ ਬਿਆਨ "ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ" ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸਤਖਤ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ"।

ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ "ਇੱਕ ਆਮ ਗੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਲੀਡ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਰਮ ਲੀਡ ਹੈ," ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਉੱਕਰੀ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਆਰ. ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਆਰ.ਐਸ. ਰਾਏ ਨੇ ਸੀਲਾਂ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦਾ ਕੇਸ ਬਣਾਇਆ। ਰਿਕਾਰਡ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਵਕੀਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੱਬੇ ਨੂੰ ਏਮਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ... ਦੋਵੇਂ ਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ... ਜੇ ਸੀਲਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ... ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੰਟੇਨਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?”

ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂ ਕਥਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਟੈਸਟ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਬੈਂਚ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਬਸੰਤ, ਰਾਏ, ਅਮਿਤ ਝਾਂਜੀ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਦੱਤ, ਵਕੀਲ ਜਿਤੇਂਦਰ ਖੁਰਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਆਰਐਸ ਬੈਂਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਰਵੀ ਕਮਲ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੀਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ।