LPG crisis: ਵਪਾਰਕ ਗੈਸ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਢਾਬੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਣਾਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 10 ਮਾਰਚ, 2026

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ LPG ਗੈਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਨੇ ਹੋਟਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ 31.3 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ LPG ਖਪਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 62 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਯਾਤ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 85-90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਆਯਾਤ ਰੁਕ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗੈਸ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ। ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪੁਣੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ 19 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਜਲਦੀ ਬਹਾਲ ਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਬਜਾਏ LPG ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਬੁਕਿੰਗ ਦੀ ਮਿਆਦ 21 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 25 ਦਿਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹੀ ਸਪਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੁਣੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਹੋਟਲੀਅਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਹਨ। ਵਪਾਰਕ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਉਪਲਬਧਤਾ ਕਾਰਨ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, 19 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਪਾਰਕ ਸਿਲੰਡਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ₹1883, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ₹1990, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ₹835 ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ₹2043.50 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਭਾਅ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ₹913 ਦੇ ਕਰੀਬ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ।