ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਬਣ ਰਿਹਾ 'ਮੋਹਰੀ', ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਕਸਬਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਚੀਨ 'ਚ ਮੌਜੂਦ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਵਿਸ ਫਰਮ 'ਆਈਕਿਊ ਏਅਰ' ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ–ਪੱਧਰੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਲਾਗਲੇ ਕਸਬੇ ਲੋਨੀ ਨੂੰ 2025 ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਦਾ 'ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ' ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਲੋਨੀ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਪੰਚਕੂਲਾ ਤੇ ਮੋਹਾਲ਼ੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ 112.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ ਪੀਐਮ 2.5 ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 2024 ਤੋਂ ਲਗਭਗ 23 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ 22 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।

ਪੀਐਮ 2.5 ਹਵਾ ਵਿੱਚ 2.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਣ ਇੰਨੇ ਬਰੀਕ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੁਹਾਡੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਮਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਜਿਹੇ ਰੋਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ 5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਲੋਨੀ ਖੇਤਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ, ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਠੰਢੀ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹਵਾ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਠੰਢੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ 60% ਤੱਕ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲੋਨੀ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਸਿਖਰਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਮੇਘਾਲਿਆ ਦਾ ਬਿਰਨੀਹਾਟ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।

ਭਾਰਤ ; ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਗੁਣਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪੱਧਰ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪੱਧਰ 2024 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 3 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਮਾਮੂਲੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਾਰੇ 25 ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।