ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ, ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜੇਗਾ ਜੰਗ
ਈਰਾਨ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ–ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਜੰਗ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੱਧ–ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਭਾਰਤੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਤਾਂ ਫਸੇ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਵਧਣਗੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤਹਿਤ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਉਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਉਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਜਾਂ ਡ੍ਰੋਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਜਬੂਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਇਸਹਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,"ਮੈਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ, ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ, ਰਿਆਧ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ 'ਚ ਸਥਿਤ ਸੀਆਈਏ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਉਤੇ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਰਾਸ ਤਨੂਰਾ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀ 'ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਰਿਆਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਡਾਰ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਰਿਆਧ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। "ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ"।
ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਡਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਨਾਟੋ ਵਰਗੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਠੰਡੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਣਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ "ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ" ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ, ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਦਮ ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 4 ਕਰੋੜ ਸ਼ੀਆ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35 ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕੋਈ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।