ਕਦੇ ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਿਗਨਲ ਜੋੜਦਾ ਸੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਖ਼ਲਕਤ

ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਦਾ ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ 53 ਸਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਟੀਵੀ ਟਾਵਰ ਹਾਲ਼ੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਵਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜੂਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਐਂਟੀਨਾ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਟਾਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸੀ। 1973 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਟਾਵਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਟਾਵਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਟਾਵਰ ਹੈ। 23 ਸਤੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਗਨਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਟਾਵਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੋੜਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਐਂਟੀਨਾ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਬਾਸਰਕੇ ਟਾਵਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿਗਨਲ ਲਗਭਗ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਲਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਰਡਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲੋਕ ਟੀਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਾਰਡਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਸਰਕੇ ਟਾਵਰ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਟਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਟੂਡੀਓ ਸੀ ਜਿਥੇ ਘੱਟ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

1979 ਵਿਚ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਸੈਟਅੱਪ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਲੋਕਲ ਰੰਗ ਆਇਆ। ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਗੀਤ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਖਾਸ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।

ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ 31 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਯੁੱਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅੱਜ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਐਂਟੀਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਟਾਵਰ ਹੁਣ ਚੁੱਪ–ਚੁਪੀਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਗਰਮ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਟਰ ਇਸ ਤੋਂ ਹਾਲ਼ੇ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਟਾਵਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਬਦਲਦੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਰਿਟਾਇਰਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹਰਜਾਪ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਟਾਵਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਵਰ ਹਾਲ਼ੇ ਵੀ ਠੀਕ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਾਸਰਕੇ ਟਾਵਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ – ਸਧਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਸਿਗਨਲ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਟਾਵਰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੋਡ ਤੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਟੀਵੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੰਡਦਾ ਸੀ।