ਪੰਜਾਬ 'ਚੋਂ ਨਸ਼ੇ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ

ਤੁਰਤ–ਫੁਰਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ 'ਤੇ ਭੈੜਾ ਅਸਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਨਸ਼ੇ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ 'ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭੈੜਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਇੱਕਲੇ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ – 10 ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 7 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਅਫ਼ੀਮ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ, ਭੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਆਮ ਮਿਲ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਵਰਡੋਜ਼ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ “ਡਰੱਗ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ-ਇਕਾਨੌਮਿਕ ਸੈਂਸਸ” ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 65 ਲੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਚਾਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਟੀਚਾਗਤ ਮੁੜ–ਵਸੇਬਾ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਸਮਾਜਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਂਲ਼ ਲੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਯੁੱਧ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੋਧ” ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇੜ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਐਨਸੀਬੀ ਭਾਵ 'ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ' ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਸਕਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੂਜਾ ਗੇੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਤੇ ਵਾਰਡ ਡਿਫੈਂਸ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਲੱਖ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਗੁਪਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। “ਸੇਫ ਪੰਜਾਬ” ਵਟਸਐਪ ਚੈਟਬੋਟ ਨੰਬਰ 97791 00200 ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸਡ ਕਾਲ ਨੰਬਰ 98991 00002 ਉਤੇ ਕਾਲ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਸ਼ਾ–ਮੁਕਤੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਪਦ–ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਵਧਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ–ਵਸੇਬੇ 'ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤਦ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕਲੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ।

ਵਟਸਐਪ ਚੈਟਬੋਟ 97791 00200 'ਤੇ “ਰਿਪੋਰਟ” ਲਿਖ ਕੇ ਤਸਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੋ – ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਪਤਾ ਗੁਪਤ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਪਿੰਡ ਡਿਫੈਂਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 10-20 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਕਮੇਟੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣਗੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਮਿਸਡ ਕਾਲ 98991 00002 'ਤੇ ਕਰ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਜਾਓ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਪੰਚਾਇਤ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਵਾਓ। ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਓ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਵਾਓ।

ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ–ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਸਿਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਵੋ। ਸਬੰਧਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੜ–ਵਸੇਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕੇ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।

ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ, ਖੇਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਹਾਂ–ਪੱਖੀ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲਾਓ। ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਸ਼ਾ–ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਓ।

ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਸਦਾ ਚੇਤੇ ਰੱਖੋ ਕਿ ਜੇ ਆਮ ਲੋਕ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ। ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇਗੀ।