CBSE ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ੇਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਵਿਧਾ

ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਸਵੱਛਤਾ ਕੇਂਦਰ ਕੀਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਾਰਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਧਿਅਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰੀ ਨੈਪਕਿਨ ਅਤੇ ਸਵੱਛਤਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ 20 ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ CBSE ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਮਲ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਇਹ ਹਨ: ਹਰ ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸੈਨੇਟਰੀ ਨੈਪਕਿਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਸਵੱਛਤਾ ਕੇਂਦਰ (Sanitary Pad Disposal Centres) ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਖਾਨੇ (Toilets) ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਖਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਹੱਥ ਧੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ (Hand Wash Facility) ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਮਾਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਭੇਜਿਆ ਕਰਨ। ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਭੇਜਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਕੂਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਆਉਣ ਵਿਚ ਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਸੈਨੇਟਰੀ ਨੈਪਕਿਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਸਫਾਈ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਧਵਾਟੇ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇਗੀ।

ਇਹ ਕਦਮ ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।