ਵੈਨਕੂਵਰ ਜਾ ਰਹੀ ਫ਼ਲਾਈਟ 8 ਘੰਟੇ ਪਿੱਛੋਂ ਪਰਤੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਾਰਣ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫ਼ਲਾਈਟ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨਾ ਪਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੂਬੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਜਾ ਰਹੀ ਉਡਾਣ ਏਆਈ–185 ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣਾ ਪਿਆ
ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਚੀਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਨਮਿੰਗ ਤੋਂ ਮੋੜੀ ਫ਼ਲਾਈਟ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫ਼ਲਾਈਟ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨਾ ਪਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੂਬੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਜਾ ਰਹੀ ਉਡਾਣ ਏਆਈ–185 ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਦਰਅਸਲ, ਉਸ ਉਡਾਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਗ਼ਲਤੀ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8 ਘੰਟੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਨਾਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਉਡਾਣ 19 ਮਾਰਚ, ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 11:34 ਵਜੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਡਾਣ ਪੂਰਬੀ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਕੁਨਮਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਤਦ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਕੋਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਉਡਾਣ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਮਿਆਦ 7 ਘੰਟੇ 54 ਮਿੰਟ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮ 7:19 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
ਇਸ ਉਡਾਣ ਲਈ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਬੋਇੰਗ 777-200Lਆਰ (ਬੀ77ਐਲ) ਮਾਡਲ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਵਰਤਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੋਲ ਕੈਨੇਡਾ ਰੂਟ ਲਈ ਸਿਰਫ ਬੋਇੰਗ 777-300ਈਆਰ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਓਵਰਫਲਾਈਟ ਅਤੇ ਐਂਟਰੀ ਪਰਮਿਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਫਲੀਟ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਗ਼ਲਤੀ ਨੇ ਇਸ ਵੱਡੀ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਾ” ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ।
ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਤਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ – ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਉਸੇ ਉਡਾਣ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਡਾਣ ਫਿਰ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੋਇੰਗ 777 ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8 ਤੋਂ 9 ਟਨ ਈਂਧਨ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਰਚਾ 65 ਤੋਂ 70 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਈ ਅਸੁਵਿਧਾ ਅਤੇ ਫਲਾਈਟ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੀਟ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨਾ ਵਾਪਰਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖ਼ਰਚੇ ਫਾਲਤੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਨੁਭਵ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਦਲਵੀਂ ਉਡਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਉਡਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਡਬਲ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।