Trump ਨੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਲਿਕਸ ਡਿਡੀਅਰ ਫਿਲਸ-ਏਮੇ) ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹੈਤੀ (Haiti) ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੈਤੀ ਦੀ ਅਣਚੁਣੀ 'ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ' (Transitional Presidential Council) ਨੇ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਉਣ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇਗਾ।
ਹੈਤੀ ਸੰਕਟ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼
ਹੈਤੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਰਾਜਕਤਾ, ਗੈਂਗ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵੀ ਤਖਤਾਪਲਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ।
1. ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਲਿਕਸ ਡਿਡੀਅਰ ਫਿਲਸ-ਏਮੇ) ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ।
ਗੈਂਗ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼: ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਗੈਂਗਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲਾ ਕੇ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ "ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗੈਂਗ ਸਹਿਯੋਗੀ" ਹਨ।
ਢੁਕਵੀਂ ਕਾਰਵਾਈ: ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੈਤੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ "ਢੁਕਵੀਂ ਕਾਰਵਾਈ" (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕੇਗਾ।
2. ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ
7 ਫਰਵਰੀ 2026: ਇਹ ਉਹ ਅਹਿਮ ਤਾਰੀਖ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੌਰੇਂਟ ਸੇਂਟ-ਸਾਇਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ: ਗੈਂਗ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਜੋ 2024 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2026 ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
3. ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਤੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹਨ:
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ 8,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਤਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗੈਂਗਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਰੋਕਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ: ਸੰਕਟ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?
ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰ ਜੁਲਾਈ 2021 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਵੇਨੇਲ ਮੋਇਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਂਗਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ) 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਕਦਮ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?