ISRO ਦੇ PSLV-C62 ਰਾਕੇਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖਰਾਬੀ

ਇਸਰੋ (ISRO) ਦੇ PSLV-C62 ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

1. ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਲਾਂਚ ਸਫਲ, ਪਰ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਸਫਲ

ਲਾਂਚ: ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਸਵੇਰੇ 10:17 ਵਜੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉਡਾਣ ਭਰੀ।

ਖਰਾਬੀ: ਇਸਰੋ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਕੇਟ ਦੇ PS3 (ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ) ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਅਸਧਾਰਨ ਸਥਿਤੀ" (Anomalous condition) ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।

ਨਤੀਜਾ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਕੇਟ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ (ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੰਧ (Orbit) ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

2. 'ਅਨਵੇਸ਼ਾ' (Anvesha) ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ

ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਅਨਵੇਸ਼ਾ (EOS-N1) ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ 'ਬ੍ਰਹਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

ਇਹ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਜਾਸੂਸੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸੀ ਜੋ ਹਾਈਪਰਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ 'ਤੇ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 14 ਹੋਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਹੁਣ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

3. ਰੀਫਿਊਲਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ

ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰੀਫਿਊਲਿੰਗ (ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਭਰਨ) ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 'ਔਰਬਿਟਏਡ' ਦਾ AULSAT ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਹੁਣ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਬੱਦਲ ਛਾ ਗਏ ਹਨ।

4. ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਇਸਰੋ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਖਰਾਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਕਮਬੈਕ' ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਇਸਰੋ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।