Big mistake of Grok:: ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪੋਸਟ ਦਾ ਗਲਤ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਵਿਵਾਦ
ਜਦੋਂ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ 'ਐਕਸ' ਦੇ ਆਪਣੇ ਏਆਈ ਟੂਲ 'ਗ੍ਰੋਕ' ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਨ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਐਕਸ' (X) ਦੇ ਏਆਈ ਟੂਲ ਗ੍ਰੋਕ (Grok) ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੋਸਟ ਦਾ ਗਲਤ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਸੀ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?
ਭਾਰਤ ਦੇ 77ਵੇਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ (26 ਜਨਵਰੀ 2026) ਮੌਕੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ 'ਦਿਵੇਹੀ' (Dhivehi) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੰਨਵਾਦ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ 'ਐਕਸ' ਦੇ ਆਪਣੇ ਏਆਈ ਟੂਲ 'ਗ੍ਰੋਕ' ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਨ।
ਗਲਤ ਅਨੁਵਾਦ ਬਨਾਮ ਅਸਲ ਅਰਥ
ਗ੍ਰੋਕ (Grok) ਦਾ ਗਲਤ ਅਨੁਵਾਦ:
ਗ੍ਰੋਕ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ '77ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ' ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ (ਜਦਕਿ ਮੌਕਾ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦਾ ਸੀ)।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪੀਐਮ ਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪੋਸਟ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ (ਸਹੀ ਅਨੁਵਾਦ):
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: "ਭਾਰਤ ਦੇ 77ਵੇਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਭਾਰਤ ਮਾਲਦੀਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"
ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਏਆਈ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ:
ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ: ਭਾਰਤ-ਮਾਲਦੀਵ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਗ੍ਰੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਏਆਈ ਚਿੱਤਰਾਂ ਕਾਰਨ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਏਆਈ ਹਲੂਸੀਨੇਸ਼ਨ: ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਟੂਲ ਕਈ ਵਾਰ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਤੱਥ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।