Trump ਦੀ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਨੇ India ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Strait of Hormuz) ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ (Russian Oil Import) ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
By : Gill
ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਬਦਲੇ ਗਲੋਬਲ ਸਮੀਕਰਨ; ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਊਰਜਾ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ (Donald Trump) ਦੀ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਲਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਕਤਰ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਕ-ਚੈਨਲ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ (Back-channel Diplomacy) ਰਾਹੀਂ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ (Energy Crisis) ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਰੂਸ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Strait of Hormuz) ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ (Russian Oil Import) ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਖਰੀਦ ਲਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੂਸ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
LNG ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮਝੌਤਾ
ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਹੁਣ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਵਿਕਰੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਉਪ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਪਾਵੇਲ ਸੋਰੋਕਿਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਮਝੌਤਾ (Verbal Agreement) ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਐਨਰਜੀ ਡੀਲ (Energy Deal) ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤਕ ਭੁੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (Gulf Countries) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਬਈ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ (Mediation) ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
