ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 'ਅਪਰਾਧਕ ਕਾਰਵਾਈ' ! ਗੀਤ 'ਸਿਰਾ' ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਇਤਰਾਜ਼

By : Mehtab-Ud-Din
ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ 16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧਕ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ 2025 ਦੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤ "ਸਿਰਾ" ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜੱਟ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੇਰੀ ਸੁਣਵਾਈ 16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਦੇ ਗੀਤ "ਸਿਰਾ" ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਲ ਨਾਲ਼ ਜੱਟ–ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਬੋਲ ਕੁਝ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: "ਜੰਮਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਚ ਮਿਲਦੀ ਅਫ਼ੀਮ"। ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੱਟ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਿਵਾਜ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੱਟ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਬਦਨਾਮੀ, ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ, ਸਾਖ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੰਧਾਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਿਆ ਸੀ; ਜਿਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਗੀਤ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਸੋਧਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੰਧਾਵਾ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਨੇ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਵਿਰੁੱਧ ਧਾਰਾ 299, 302 (ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨਾ), 196 (ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ), 356(1), 356(2) (ਮਾਣਹਾਨੀ) ਅਤੇ 353 (ਜਨਤਕ ਸ਼ਰਾਰਤ) ਬੀਐਨਐਸ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਬੂਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰੰਧਾਵਾ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਾਰਾ 223 ਭਾਵ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤਹਿਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ "ਗੁੜ੍ਰਤੀ" ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਜੱਟ-ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ "ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ" ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਾਰਾ 223 ਬੀਐਨਐਨਐਸ ਤਹਿਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਾਲਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਵੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰੇਗਾ।। ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਆਰਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਕੋਈ ਨੋਟਿਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗਾਇਕ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਥਾਰਟੀ, ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤਕ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਰੰਧਾਵਾ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਜੱਟ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਲਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਦਰਭੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਖਾਸ ਇਰਾਦੇ ਜਾਂ ਨੇੜਲੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਹਨ।


