Bihar Politics ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ
ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜੇਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ
By : Gill
ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੋੜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ 'ਜੇਪੀ ਅੰਦੋਲਨ' ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਜੇਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਦਿੱਗਜ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ, ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਅਤੇ ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਟਿਕਟ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬੂ' ਦੀ ਛਵੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਛੜੇ ਤੇ ਅਤਿ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਰਜੇਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਗਾ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਅਤੇ 'ਜੀਵਿਕਾ ਦੀਦੀ' ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਨਵਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇਗਾ, ਉਸ ਲਈ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਖਲਾਅ ਭਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਮਾਡਲ ਰਾਹੀਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਆਗੂ ਜੇਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
