ਭਾਰਤ 'ਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ, 30 ਲੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੱਕ ਸਾਲ 'ਚ ਨਿਬੇੜਨਗੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਣਗੇ ਰਿਕਾਰਡ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਭਾਵ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ 30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਰਅਸਲ 2021 'ਚ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਤਦ ਕੋਵਿਡ–19 ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਆਬਾਦੀ ਸਰਵੇਖਣ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਾਰ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਔਨਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵਿੰਡੋ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ-ਘਰ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਹੋਣਗੇ। ਪਹਿਲਾ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਦੂਜਾ - ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮ੍ਰਿਤੁੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੂਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਘਟਦੇ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਰਹੇ ਕਾਰਜਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰੇਗੀ। ਸਖ਼ਤ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜਾਤ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰਗ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਅਖੌਤੀ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਕੋਟੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ 80 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਗਲੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਕਈ ਡੇਟਾ ਸੈੱਟ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।