'ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਈਆਂ 17 ਲੱਖ ਵੋਟਾਂ'; ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ Parkala Prabhakar ਨੇ EVM ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 'ਤੇ ਜਤਾਇਆ ਸ਼ੱਕ

ਅਮਰਾਵਤੀ: ਸਾਲ 2024 ਦੀਆਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ (Andhra Pradesh Assembly Elections) ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ (Controversy) ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਨਡੀਏ (NDA) ਗਠਜੋੜ ਨੇ 175 ਵਿੱਚੋਂ 164 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਥਿਤ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ (Irregularities) ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰਕਲਾ ਪ੍ਰਭਾਕਰ (Parakala Prabhakar) ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 4.16% ਹਿੱਸਾ ਰਾਤ 11:45 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ 2:00 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ (17 ਲੱਖ) ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ (EVM) ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਮਹਿਜ਼ 6 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੋਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇੱਕ EVM ਨੂੰ ਰੀਸੈਟ (Reset) ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੀ 14 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੋਟਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ?

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ (Social Media) ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਟੀਡੀਪੀ (TDP) ਮੁਖੀ ਐਨ. ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੁੱਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ (Transparency) ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (Election Commission) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁਣ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਪੈਟਰਨ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ (Investigation) ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਵਾਬ (Official Response) ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।