New Delhi Declaration: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਕੀ ਹੈ ? ਜਿਸ 'ਤੇ 88 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ
By : Gill
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਐਲਾਨਨਾਮਾ: AI ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਜਿੱਤ, 88 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲਾਇਆ ਹੱਥ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 22 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ 'ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਮੇਲਨ' (India AI Impact Summit) ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ 88 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ 'ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ' 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ 'ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ' ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਨਰਮ ਸ਼ਕਤੀ (Soft Power) ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ:
ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇੱਕਜੁੱਟ: ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਫਰਾਂਸ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼, ਜੋ ਅਕਸਰ ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਪੈਰਿਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲਤਾ: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ।
AI ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀਕਰਨ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ।
ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦੇ 4 ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ (Key Frameworks)
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਕਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ:
ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਡਿਫਿਊਜ਼ਨ ਚਾਰਟਰ: AI ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੱਕ ਸਭ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।
ਗਲੋਬਲ ਏਆਈ ਇਮਪੈਕਟ ਕਾਮਨਜ਼: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ AI ਦੀਆਂ ਸਫਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ।
ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਏਆਈ ਕਾਮਨਜ਼: AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕਰਨਾ।
ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਆਈ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ:
ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੁਭਾਅ: ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਯੂ (EU) ਦਾ ਇਤਰਾਜ਼: ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਐਲਾਨਨਾਮਾ AI ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ 'ਮੁੜ-ਹੁਨਰਮੰਦੀ' (Re-skilling) 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
