Iran and US ਵਾਰਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ Pakistan ਦੇ ਹੱਥ ਕੀ ਆਇਆ?

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, 13 ਅਪ੍ਰੈਲ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ‘ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਰਤਾ’ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਮਧਸਥਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜੰਗਬੰਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਆਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਈ ਦੌਰ ਦੀਆਂ “ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ” ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਿਆ?

ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ 1979 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਲਗਭਗ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾ. ਫਾਰੂਕ ਹਸਨਾਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਤਭੇਦ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਿੰਦੂਆਂ ‘ਤੇ ਹਨ।

ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੀ, ਉਮੀਦ ਵੀ

ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਇਸਮਾਈਲ ਬਕਾਈ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ “ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਮਾਹੌਲ” ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ, ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਫਿਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਟਸਥ ਮਧਸਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।