Trump ਦਾ ਵੱਡਾ ‘U-Turn’: ‘ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ...
ਪਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਅਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਮਚ ਗਈ ਹਲਚਲ!
By : Gill
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ :ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਤਰੀਕਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ‘ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ’ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz): ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ
ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ (Wall Street Journal) ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ, ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ (Navy), ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ: ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਫੌਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜਲਡਮਰੂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸਫਾਹਾਨ ਹਮਲਾ: ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਇਸਫਾਹਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਬੰਕਰ-ਬਸਟਰ ਹਮਲਾ ਇਸੇ ‘ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਬੋਝ?
ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ (Shipping) ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁਣ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਟਰੰਪ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਊਰਜਾ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਰੂਟ ਹੈ।
ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਜੂਆ (High-Stakes Move) ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੰਦੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਗੇ ਜਾਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਗੇ।
