Strong earthquakes: ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ; ਦਹਿਸ਼ਤ 'ਚ ਲੋਕ
ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕੇ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 4.2 ਅਤੇ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 3.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
By : Gill
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ 4.1 ਮਾਪੀ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 3.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ: ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਖੇਤਰ 'ਚ ਹਲਚਲ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਿਸਮੋਲੋਜੀ (NCS) ਅਨੁਸਾਰ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 'ਤੇ ਸੀ।
ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕੇ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 4.2 ਅਤੇ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 3.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਕਾਰਨ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਾ: ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UNOCHA) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਅਫਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਆਂਮਾਰ: 'ਸਾਗਾਿੰਗ ਫਾਲਟ' ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ 3.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ: 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ 4.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ: ਮਿਆਂਮਾਰ ਚਾਰ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ (ਭਾਰਤੀ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ, ਸੁੰਡਾ ਅਤੇ ਬਰਮਾ) ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੀ 1,400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸਾਗਾਿੰਗ ਫਾਲਟ (Sagaing Fault) ਲਾਈਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ 46% ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਾਂਗੋਂ ਅਤੇ ਮੰਡਲੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ:
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੇਘਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਟੀਬੀ (TB) ਅਤੇ ਐੱਚਆਈਵੀ (HIV) ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਗੰਧਲੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਲ-ਜਨਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 'ਆਫਟਰਸ਼ੌਕਸ' (Aftershocks) ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
