Nipah Virus: ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ, ਪੜ੍ਹੋ
By : Gill
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ (Nipah Virus) ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ (ਸਲਾਹ) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਹਾਈ ਅਲਰਟ 'ਤੇ ਹੈ।
ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?
ਨਿਪਾਹ ਇੱਕ 'ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ' ਵਾਇਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ: ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ (Fruit Bats), ਸੂਰਾਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫੈਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ: * ਸੰਕਰਮਿਤ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੂਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ।
ਕੱਚੀ ਖਜੂਰ ਦਾ ਰਸ ਜਾਂ ਤਾੜੀ ਪੀਣ ਨਾਲ।
ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ (ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਭਾਲ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੌਰਾਨ)।
ਬਿਮਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ।
ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ (Symptoms)
ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਅਸਰ 4 ਤੋਂ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਗੰਭੀਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ।
ਉਲਟੀਆਂ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼।
ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਸੋਜ (Encephalitis), ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਦੌਰੇ ਪੈਣਾ ਅਤੇ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ:
ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਵੋ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ: ਸ਼ੱਕੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਸਕ, ਦਸਤਾਨੇ, ਗਾਊਨ ਅਤੇ ਫੇਸ ਸ਼ੀਲਡ (PPE Kit) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ: ਸ਼ੱਕੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਖਰੇ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।
ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਤਰੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਖਾਓ।
ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ: ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵੇਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ (23 ਜਨਵਰੀ, 2026)
ਆਈਸੀਐਮਆਰ (ICMR) ਦੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਪ੍ਰਗਿਆ ਯਾਦਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਨਰਸਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ੱਕੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
