India's biggest defence deal: 114 ਰਾਫੇਲ ਜੈੱਟ ਅਤੇ 6 ਪੀ-8ਆਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 12 ਫਰਵਰੀ, 2026

ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (DAC) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ 114 ਰਾਫੇਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ 6 ਪੀ-8ਆਈ (P-8I) ਪੋਸੀਡਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੱਖਿਆ ਸੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ

ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF) ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸਕੁਐਡਰਨ ਦੀ ਕਮੀ: ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਕੁਐਡਰਨ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 42 ਸਕੁਐਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ 114 ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ 6 ਤੋਂ 7 ਨਵੇਂ ਸਕੁਐਡਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।

ਘਾਤਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਰਾਫੇਲ 4.5 ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ AESA ਰਾਡਾਰ, ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਉਲਕਾ (Meteor) ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ SCALP ਸਟੀਲਥ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।

ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਧੇਗੀ ਤਾਕਤ

ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ 6 ਨਵੇਂ ਪੀ-8ਆਈ ਪੋਸੀਡਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 12 ਅਜਿਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਡੀਏਸੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ (CCS) ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ: ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਐਲਏਸੀ (LAC) 'ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹਲਚਲ ਦਾ ਮੂੰਹਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਫੇਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।