India ਵੱਲੋਂ Iran ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿੰਨ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਜ਼ਬਤ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਟੈਲਰ ਰੂਬੀ (Stellar Ruby), ਐਸਫਾਲਟ ਸਟਾਰ (Asphalt Star) ਅਤੇ ਅਲ ਜਾਫਜ਼ੀਆ (Al Jafzia)
By : Gill
ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਖ਼ਤ
ਮੁੰਬਈ: 17 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿੰਨ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 18 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਟੈਲਰ ਰੂਬੀ (Stellar Ruby), ਐਸਫਾਲਟ ਸਟਾਰ (Asphalt Star) ਅਤੇ ਅਲ ਜਾਫਜ਼ੀਆ (Al Jafzia) ਹਨ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਦਲੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਈ.ਐਮ.ਓ. (IMO) ਨੰਬਰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਭਾਗ (FAC) ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਜਹਾਜ਼-ਤੋਂ-ਜਹਾਜ਼' (Ship-to-ship) ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਤਾਇਨਾਤੀ: ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ (Indian Coast Guard) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਲਗਭਗ 55 ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ 12 ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਪੱਖ: ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਗੋ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਟੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ
LSEG ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 'ਅਲ ਜਾਫਜ਼ੀਆ' ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਜਿਬੂਤੀ ਤੱਕ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਸਟੈਲਰ ਰੂਬੀ' 'ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਝੰਡਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੀਜਾ ਟੈਂਕਰ 'ਐਸਫਾਲਟ ਸਟਾਰ' ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਰਗਰਮ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
