Iran-US war 'ਚ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ: ਇਕ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
By : Gill
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾਇਆ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਹੁਣ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ (Houthi Rebels) ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਜੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਹੂਤੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਡੇਬ (Bab al-Mandab Strait) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਡੇਬ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਡੇਬ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਮਹੱਤਵ: ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 12 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਵਪਾਰ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ: ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
ਹੂਤੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ: ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀ ਯਮਨ ਦੇ ਉਸ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਰਸਤਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਧੁਨਿਕ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਰੋਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਿੰਨ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਘਿਰਿਆ ਇਜ਼ਰਾਈਲ
ਹੂਤੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਣ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ:
ਗਾਜ਼ਾ: ਜਿੱਥੇ ਹਮਾਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਲੇਬਨਾਨ: ਜਿੱਥੋਂ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਮਨ: ਜਿੱਥੋਂ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਕੋਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਲਈ 3,554 ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ USS ਜਾਰਜ ਐਚ.ਡਬਲਯੂ. ਬੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ (Destroyers) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ ਲਈ "ਕਬਰਸਤਾਨ" ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣ।
