Economic shock of Iran-Israel war- ਕੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪੈਟਰੌਲ-ਡੀਜ਼ਲ
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ: ਤੇਲ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
By : Gill
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 2 ਮਾਰਚ, 2026 : ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸਿੱਧੀ ਜੰਗ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 13% ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ $82 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਲਈ 85% ਤੇਲ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ:
ਮਹਿੰਗਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ: ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾਉਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (CAD) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਗੀਆਂ।
ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਮਹਿੰਗੀ: ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ (Logistics) ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ: ਤੇਲ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਅਗਲੀ ਸਥਿਤੀ?
ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਓਪੇਕ (OPEC) ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾ ਕੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਗੇ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ? ਫਿਲਹਾਲ, ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੈ।
