ਈਰਾਨ 'ਚ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ? ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕੰਬੀ ਧਰਤੀ

ਤਹਿਰਾਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | 07 ਮਾਰਚ, 2026

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 4.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 4.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਭੂਚਾਲ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੋਈ ਗੁਪਤ 'ਭੂਮੀਗਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ' ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ:

ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਧਮਾਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ 4 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਝਟਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ:

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IAEA) ਦੀ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ 440 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹੈ ਜੋ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ (Enriched) ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ 10 ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਹੱਸਮਈ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਤਬਾਹੀ ਵੱਲ ਨਾ ਵਧ ਜਾਵੇ।