General Naravane's book 'ਤੇ ਵਧਿਆ ਵਿਵਾਦ: ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿਚ
By : Gill
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | 11 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਐਮ.ਐਮ. ਨਰਵਾਨੇ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ "ਫੋਰ ਸਟਾਰਸ ਆਫ ਡੈਸਟੀਨੀ" ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਲਚਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ 'ਪੈਂਗੁਇਨ ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਇੰਡੀਆ' ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਪੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਲ ਨੇ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੋਟਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅਣ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਾਪੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਾ ਤਾਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੇਚੀ ਜਾਂ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੀਡੀਐਫ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਨਰਵਾਨੇ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੇ ਇਸ ਪੱਖ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਹਵਾ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬ ਦਾ "ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਿੰਟ" ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਣੀ ਪਈ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜਨਰਲ ਨਰਵਾਨੇ ਵੱਲੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਟਵੀਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਰਵਾਨੇ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਤਾਬ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਕੁਝ ਅਸਹਿਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।
