ਖ਼ਤਰੇ 'ਚ Ceasefire : Israel ਨੇ Lebanon'ਤੇ ਵਰ੍ਹਾਏ ਬੰਬ, ਜਵਾਬ 'ਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ 'Hormuz' ਦਾ ਰਾਹ
ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਵਾਦ: ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (Nuclear Program) 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਵੇ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
By : Gill
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ: ਮੱਧ-ਪੂਰਵ (Middle East) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ (Ceasefire) ਮਹਿਜ਼ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟੁੱਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨੇ ਧਿਰਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੇਬਨਾਨ 'ਚ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ, 200 ਮੌਤਾਂ
ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੇਰੂਤ (Beirut) 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਬਮਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਵੱਡਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਅੰਦਰ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼: ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ (Hezbollah) ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ 'ਹੋਰਮੁਜ਼' ਦਾ ਰਸਤਾ
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਮਾਰਗ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ: ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20% ਤੇਲ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਫੀਸ ਵਸੂਲੇਗਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਵਾਦ: ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (Nuclear Program) 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਵੇ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਭਵਿੱਖ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 11 ਲੱਖ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ (J.D. Vance) ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ "ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮਝੌਤਾ" (Fragile Agreement) ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਛਿੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
