Anti-drone system of Punjab Police ਕੰਮ ਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਪਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ...

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ‘ਘਰ ਵਾਪਸੀ’: 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 140 ਡਰੋਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ

ਮੋਹਾਲੀ/ਤਰਨਤਾਰਨ: ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮੱਗਲਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਗਏ 'ਬਾਜ਼ ਅੱਖ' (Baaj Akh) ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਕਾਰਨ ਡਰੋਨ ਫੜੇ ਤਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ?

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. (BSF) ਦੇ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਡਰੋਨ ਦੇ ਸਿਗਨਲ ਜਾਮ (Jam) ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨਾਂ ਵਿੱਚ Return to Home (RTH) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿਗਨਲ ਗੁਆਚਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਡਰੋਨ ਦਾ ਸਿਗਨਲ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਡਰੋਨ ਆਪਣੇ ਆਪ (Automatic) ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ।

ਅੰਕੜੇ: ਪਿਛਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 140 ਅਜਿਹੇ ਡਰੋਨ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਪਰ ਸਿਗਨਲ ਜਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜ਼ਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਏ।

RTH (Return to Home) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹ ਇੱਕ 'ਫੇਲਸੇਫ਼' (Failsafe) ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਡਰੋਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ DJI Mavic ਸੀਰੀਜ਼) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਟੇਕ-ਆਫ ਪੁਆਇੰਟ: ਡਰੋਨ ਉੱਡਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ GPS ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਸੇਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟਣਾ: ਜੇਕਰ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਿਗਨਲ ਜਾਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਡਰੋਨ ਉਚਾਈ ਵਧਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ 'ਹੋਮ ਪੁਆਇੰਟ' 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

GPS ਦਾ ਰੋਲ: ਜੇਕਰ GPS ਸਿਗਨਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਾਕ (Block) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਡਰੋਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਲਾਗਤ: ਲਗਭਗ 51.41 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ 9 ਹਾਈ-ਟੈਕ ਸਿਸਟਮ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹਨ।

ਅਗਲਾ ਕਦਮ: ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਡਰੋਨ ਦੇ RTH ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ GPS ਸਿਗਨਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਾਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਡੇਗ ਸਕੇ।