American history of overthrowing governments- ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਖਾੜਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਰਾਕ (2003): ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
By : Gill
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਦੁਰੋ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ
ਸੰਖੇਪ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕੋਲਸ ਮਾਦੁਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਲੀਆ ਫਲੋਰੇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ (ਨਿਊਯਾਰਕ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਦੁਰੋ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ:
ਨਾਰਕੋ-ਅੱਤਵਾਦ (Narco-terrorism): ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਰਾਹੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੋਕੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਭੇਜਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ।
ਸਜ਼ਾ: ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਖਾੜਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ:
ਪਨਾਮਾ (1989): ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾ ਮੈਨੂਅਲ ਨੋਰੀਗਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਰਾਕ (2003): ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਹੋਂਡੂਰਸ (2021): ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਰਲੈਂਡੋ ਹਰਨਾਨਡੇਜ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ (ਮੋਸਾਦੇਗ), 1954 ਵਿੱਚ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ (ਸਲਵਾਡੋਰ ਅਲੇਂਡੇ) ਦੀਆਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਾਦ
ਮਾਦੁਰੋ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ:
ਰਾਜ ਮੁਖੀ ਦੀ ਛੋਟ (Immunity): ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਾਕਤ ਬਨਾਮ ਕਾਨੂੰਨ: ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਤਾਕਤ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੀ
ਅੱਜ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਜੱਜ ਐਲਵਿਨ ਕੇ. ਹੇਲਰਸਟਾਈਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਦੁਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਲੀਆ ਫਲੋਰੇਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹਨ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
