Eid-ul-Fitr 2026: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਮੀਠੀ ਈਦ' ਦੀ ਰੌਣਕ; ਜਾਣੋ ਜ਼ਕਾਤ ਅਤੇ ਫਿਤਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਨਿਯਮ
ਈਦ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ 'ਜ਼ਕਾਤ' ਅਤੇ 'ਫਿਤਰਾ' ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ (ਵਾਜਿਬ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 21 ਮਾਰਚ, 2026
ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀਆਂ ਇਬਾਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 'ਈਦ-ਉਲ-ਫਿਤਰ' ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਨ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਵਾਲ ਦਾ ਚੰਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਈਦਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 'ਈਦ ਨਮਾਜ਼' ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜ਼ਕਾਤ ਅਤੇ ਫਿਤਰਾ: ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
ਈਦ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ 'ਜ਼ਕਾਤ' ਅਤੇ 'ਫਿਤਰਾ' ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ (ਵਾਜਿਬ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1. ਜ਼ਕਾਤ (Zakat):
ਇਹ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ (ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਨਿਸਾਬ) ਹੈ।
ਇਹ ਦੌਲਤ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
2. ਫਿਤਰਾ / ਸਦਾਕਾ-ਏ-ਫਿਤਰ (Fitra):
ਇਹ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਈਦ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ (ਮਰਦ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਬੱਚੇ) ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਰਾ: ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਭਗ 1.75 ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਨਾਜ (ਜਿਵੇਂ ਕਣਕ, ਜੌਂ ਜਾਂ ਖਜੂਰ) ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਤਰਾ?
ਫਿਤਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਵੀ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਅਣਜਾਣੇ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫਿਤਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਸਕਣ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਮਿਲਵਰਤਣ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।