ਕੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬਣੇਗਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੈਦਾਨ? ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੇ ਬੇਸਿੱਟਾ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ 7:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਾਕਾਬੰਦੀ (Blockade) ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਰੋਕੇ ਜੋ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਵਤ (Bribe) ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਡਾ. ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਹਕੀਮ ਇਲਾਹੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ, ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਡਾ. ਇਲਾਹੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਕਾਮ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੈਰ-ਈਰਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ (Freedom of Navigation) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਪੀਓਕੇ (PoK) ਨੇੜੇ ਵਧਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਜ਼ਾਰ ਅਮੀਦੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਰਗੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇਗਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਨਿਕਲੇਗਾ।