ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ: ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਵਕਾਰ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹਨ ਕਿ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਗਣ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕੂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਚਲ
10 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਯੂਨਸ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ 'ਤੇ ਆਤੰਕਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਨ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਆਗੂਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਜਾਂ ਰਿਹਾਈ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਫੌਜੀ ਮੁਖੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ: ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਜਨਰਲ ਵਕਾਰ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕੇ। ਉਹ ਯੂਨਸ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ
ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਕੈਦੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 2009 ਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਈਫਲਜ਼ (BDR) ਮਿਉਟਨੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਟੜਪੰਥੀ ਇ슬ਾਮੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ
ਯੂਨਸ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਈਐਸਆਈ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਨੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਰਲ ਜ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਹਮਾਇਤੀ ਅਤੇ ਯੂਨਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਹਮਾਇਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਫੌਜੀ ਕੂ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੌਜੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾ ਰੋਕੀ ਜਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਫੌਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕੂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ
ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਨ ਵਧਿਆ
ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੇ ਨੀਤੀਕਤ ਤਣਾਅ
ਫੌਜੀ ਕੂ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ
ਨਤੀਜਾ:
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕੂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਯੂਨਸ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਟਕਰਾਅ, ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।