ਹੁਣ ਮੱਛਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਣਗੇ, ਬਲਕਿ ਇਲਾਜ ਕਰਨਗੇ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 15 ਮਾਰਚ, 2026

ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪ (Science Fiction) ਫਿਲਮ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪਾਹ ਅਤੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਰਗੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹੁਣ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ 'ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਸਰਿੰਜ' ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੱਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੱਛਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਏਡੀਜ਼ ਏਜਿਪਟੀ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਖੂਨ ਖੁਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪਾਹ ਜਾਂ ਰੇਬੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਕਸੀਨ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਰ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੱਛਰ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਟੀਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੱਟਣਗੇ ਜਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਚਮਗਿੱਦੜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਟੀਕਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ 'ਡਰਿੰਕ ਸਟੇਸ਼ਨ' ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਚਮਗਿੱਦੜ ਖੁਦ ਆ ਕੇ ਵੈਕਸੀਨ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਘੋਲ ਪੀ ਸਕਣ।