IPL ਇਤਿਹਾਸ: ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਸਨ 11 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਸੀ
ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 22 ਮਾਰਚ, 2026
ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਦਾ 19ਵਾਂ ਸੀਜ਼ਨ 28 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਆਈਪੀਐਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ (2008) ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 11 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ ਨੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਮਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ 11 ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ
ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ, ਯੂਨਿਸ ਖਾਨ ਅਤੇ ਕਾਮਰਾਨ ਅਕਮਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ (KKR) ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀ—ਸ਼ੋਏਬ ਅਖਤਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਹਫੀਜ਼, ਉਮਰ ਗੁਲ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ—ਖਰੀਦੇ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੋਏਬ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਿਫ਼ ਖੇਡੇ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫਰੀਦੀ ਡੈਕਨ ਚਾਰਜਰਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਸਬਾਹ-ਉਲ-ਹੱਕ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ (RCB) ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।
ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 22 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਪਲ ਕੈਪ (Purple Cap) ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹਨ। ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਜ਼ 14 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਈਪੀਐਲ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਕੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
2009 ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ?
ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕੜਵਾਹਟ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਬੰਧ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (BCCI) ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਈਪੀਐਲ ਖੇਡਣ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ 2026 ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਜ਼ਹਰ ਮਹਿਮੂਦ: ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਜ਼ਹਰ ਮਹਿਮੂਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਰਹੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2012 ਤੋਂ 2015 ਦਰਮਿਆਨ ਆਈਪੀਐਲ ਖੇਡਿਆ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਕੇਆਰ ਲਈ ਕੁੱਲ 23 ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ 29 ਵਿਕਟਾਂ ਅਤੇ 388 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।