India ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਿਆਂ ਹੀ China ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਾਲ
ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਛੋਟ (Discount) ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ:
ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸਸਤਾ ਤੇਲ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 26 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਚੀਨ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਚੀਨ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਾਹਕ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇਲ
ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਛੋਟ (Discount) ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ: ਰੂਸੀ ਤੇਲ: ਰੂਸ ਚੀਨ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ 12 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲੋਂ 10 ਡਾਲਰ ਘੱਟ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਹਲਕਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਵੀ ਲਗਭਗ 11 ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 18 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਚੀਨ ਕੋਲ ਜਗ੍ਹਾ ਖਤਮ
ਚੀਨ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਂ ਘਟਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਨਿੱਜੀ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਤੇਲ ਭਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਚੀਨ ਘਰੇਲੂ ਸਟੋਰੇਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਟੋਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲੋਂ ਰੂਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਕਿਉਂ?
ਭਾਵੇਂ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦ 12 ਫੀਸਦੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੁਸਤੀ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।