ਬਜਟ 2026: ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਈ ਗਏ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਚ
ਕੀ ਸਸਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਮਹਿੰਗਾ?
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਗਾਤਾਰ 9ਵੇਂ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (Sasta)
ਦਵਾਈਆਂ: ਕੈਂਸਰ ਸਮੇਤ 17 ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ 7 ਦੁਰਲੱਭ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ) ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ: ਮੋਬਾਈਲ ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੁਰਜ਼ੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣਗੇ।
ਨਿੱਜੀ ਆਯਾਤ: ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ 'ਤੇ ਡਿਊਟੀ 20% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 10% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚਮੜੇ ਦਾ ਸਮਾਨ: ਚਮੜੇ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣਗੇ।
ਰੱਖਿਆ ਕੱਚਾ ਮਾਲ: ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੱਚਾ ਮਾਲ।
ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (Mahanga)
ਸ਼ਰਾਬ: ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਜਟ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਹੱਬਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ 5 ਨਵੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਹੋਸਟਲ: ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ: IICT ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 15,000 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਹੁਨਰਾਂ ਲਈ ਲੈਬਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ AI (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਮਿਸ਼ਨ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ AI ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ:
ਸਮਾਰਟ ਖੇਤੀ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ AI-ਅਧਾਰਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ: ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ AI ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਖੋਜ ਫੰਡ: 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਫੰਡ' ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ (Astronomy) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 4 ਵੱਡੇ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ:
ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਰਜ ਸੋਲਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਰਜ ਆਪਟੀਕਲ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਟੈਲੀਸਕੋਪ।
ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਚੰਦਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ।
COSMOS-2 ਪਲੈਨੇਟੇਰੀਅਮ।