ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੋਲਾ ਖਾਨ 'ਚ ਭਿਆਨਕ ਧਮਾਕਾ: 16 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ, ਕਈਆਂ ਦੇ ਫਸੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ
ਸ਼ਿਲਾਂਗ, 5 ਫਰਵਰੀ 2026: ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਜੈਂਤੀਆ ਹਿਲਜ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੋਲਾ ਖਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਧਮਾਕੇ ਨੇ 16 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਮੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਘਟਨਾ ਦੇ ਵੇਰਵੇ
ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਪੂਰਬੀ ਜੈਂਤੀਆ ਹਿਲਜ਼ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਮਿਆਂਸੰਗਟ ਥਾਂਗਸਕੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ। ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ:
ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਧਮਾਕੇ ਕਾਰਨ ਪਹਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੱਬ ਗਏ।
ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਿਕਾਸ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 4 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ
ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਬੰਬ ਸਕੁਐਡ, ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰ, SDRF (ਸਟੇਟ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਫੋਰਸ) ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ:
NGT ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ: ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ "ਰੈਥ-ਹੋਲ" (Rat-hole) ਮਾਈਨਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ: 23 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਘਾਟ: ਜਸਟਿਸ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਬੀ.ਪੀ. ਕਟਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੋਲਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਬੇਰੋਕ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੋਨਰਾਡ ਸੰਗਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚੌਕਸ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।