ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਖੋਖਲੀਆਂ: ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 'ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ' ਦਾ ਵਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ: ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਹਲਚਲ ਦੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ (Density) ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ (Osteoporosis) ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੱਡੀਆਂ ਅੰਦਰੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਖੋਖਲੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਵੀ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ 35 ਤੋਂ 55 ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ: ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਹਲਚਲ ਦੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ (Density) ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ: ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧੁੱਪ ਦੀ ਕਮੀ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਸੋਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ: ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟੋਸਟੀਰੋਨ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ: ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਦਾਮ ਅਤੇ ਅਖਰੋਟ) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ਹਿੱਸਾ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਰ ਕਰਨਾ, ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧੁੱਪ ਦਾ ਸੇਵਨ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ 15-20 ਮਿੰਟ ਸਵੇਰ ਦੀ ਕੋਮਲ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।